سیستمهای اعلام حریق برای اطلاعرسانی سریع و مؤثر در زمان بروز آتشسوزی، از مجموعهای از تجهیزات هشداردهنده شنیداری و دیداری استفاده میکنند. هدف اصلی این تجهیزات، آگاهسازی ساکنان از وقوع حریق و هدایت آنها به سمت خروج ایمن از ساختمان است. در این میان، آژیر فلاشرها به دلیل ترکیب هشدار صوتی و نوری، از مهمترین اجزای این سیستمها محسوب میشوند. اما پیش از بررسی این تجهیز، لازم است انواع تجهیزات هشداردهنده صوتی و دیداری که در سیستمهای اعلام حریق مورد استفاده قرار میگیرند را بهتر بشناسیم.
در یک سیستم اعلام حریق استاندارد، هشدار صوتی باید قدرت کافی برای اطلاعرسانی در تمام نقاط ساختمان را داشته باشد، اما در عین حال نباید به حدی گوشخراش و آزاردهنده باشد که موجب وحشت، استرس یا رفتارهای غیرکنترلی شود. تجهیزات هشداردهنده شنیداری به چند دسته تقسیم میشوند:
این زنگها دارای صدایی متمایز و معمولاً کاسهای شکل هستند. مکانیزم آنها بر اساس ضربه زدن چکش به قسمت داخلی کاسه عمل میکند.
اغلب در کنار سیستم اسپرینکلر (آبفشان) برای اعلام فعال شدن آن استفاده میشوند.
صدای یکنواخت، واضح و قابل تشخیص دارند.
بوقها برای محیطهایی با نویز محیطی بالا به کار میروند.
صدایی بسیار متمایز، تیز و نافذ تولید میکنند.
مناسب کارخانهها، کارگاهها و فضاهای صنعتی شلوغ.
این نوع زنگها قابلیت تنظیم طنین دارند و میتوان قدرت و نوع صدای آنها را هنگام نصب تغییر داد.
مناسب اماکنی که افراد به شکل مستمر حضور دارند.
نوع ملایم آن در فضاهایی که شوک صوتی ممکن است موجب ترس و بینظمی شود استفاده میشود، مانند بیمارستانها، آسایشگاهها و محیطهای مراقبتی.
آژیرها تجهیزاتی با توان صوتی بالا هستند و معمولاً در کارخانهها، محیطهای بیرونی و فضاهای باز مورد استفاده قرار میگیرند.
مناسب برای اعلام هشدار در شرایط صنعتی سنگین
صدای بسیار واضح و پرقدرت
بلندگوها برای پخش پیامهای:
صوت انسانی
پیامهای ضبطشده هشدار
پیامهای تخلیه اضطراری
استفاده میشوند.
این تجهیزات امکان انتقال اطلاعات دقیق به ساکنان را فراهم میکنند.
هشداردهندههای دیداری معمولاً در قالب چراغهای گردان یا چشمکزن نصب میشوند. این تجهیزات بهویژه در مکانهایی که هشدار صوتی بهتنهایی کافی نیست، ضروری هستند:
محیطهایی با سر و صدای زیاد
مکانهایی که افراد دارای نقص شنوایی حضور دارند
اتاقهایی که در آنها سکوت لازم است، مانند آسایشگاهها
محیطهایی که ممکن است در زمان حادثه درها بسته باشند (چراغ هشدار بالای در ورودی)
شدت روشنایی آنها بین 15 تا 177 کاندلا است.
معمولاً با ولتاژ 12 یا 24 ولت کار میکنند.
میتوانند مستقل یا همراه با تجهیزات صوتی نصب شوند.
تعداد چشمک نباید بیش از ۲ بار در ثانیه (2 هرتز) باشد.
برخی مدلها قابلیت نمایش پیام متنی را نیز دارند.
در حالت نصب دیواری:
حداقل ارتفاع: 80 اینچ (2.03 متر)
حداکثر ارتفاع: 96 اینچ (2.43 متر)
محدوده مجاز صدای محیط، طبق استاندارد، حدود 120 دسیبل است.
اگر سطح صدای محیط بیش از 105 دسیبل باشد و نتوان هشدار صوتی با شدت 15 دسیبل بیشتر از نویز محیط فراهم کرد، استفاده از هشداردهندههای دیداری الزامی است.
آژیر فلاشر تجهیزی ترکیبی است که همزمان هشدار صوتی و هشدار نوری را ارائه میدهد.
این تجهیز باعث میشود:
پیام خطر بهصورت چندحسی (دیداری + شنیداری) منتقل شود
افراد ناشنوا، سالمندان یا ساکنان در محیطهای شلوغ نیز هشدار را دریافت کنند
احتمال نادیدهگرفتن یا نشنیدن هشدار به صفر برسد
در شناسایی محل بروز حادثه کمک شود
به همین دلیل در اکثر استانداردهای جهانی، نصب آژیر فلاشر در راهروها، فضاهای عمومی، مراکز صنعتی و طبقات اصلی ساختمان ضروری در نظر گرفته شده است.