سیستمهای اعلام حریق از مهمترین تجهیزات ایمنی در ساختمانها هستند که با هدف تشخیص سریع نشانههای آتشسوزی یا نشت گازهای سمی طراحی شدهاند. بهطور کلی این سیستمها در دو گروه اصلی متعارف (Conventional) و آدرسپذیر (Digital / Addressable) تولید میشوند که هرکدام برای شرایط خاصی استفاده میشوند.
سیستم اعلام حریق متعارف یا کانورشنال یکی از قدیمیترین و در عین حال پراستفادهترین انواع سیستمهای اعلام حریق است. با وجود اینکه در سالهای اخیر سیستمهای آدرسپذیر پیشرفتهتر وارد بازار شدهاند، سیستم متعارف همچنان به دلیل سادگی، قیمت مناسب و عملکرد قابلقبول در ساختمانهای کوچک و متوسط کاربرد گستردهای دارد.
در این سیستم، چندین دتکتور (آشکارساز) و شستی اعلام حریق که یک بخش یا منطقه از ساختمان را پوشش میدهند، در قالب یک مدار مشترک به تابلوی کنترل مرکزی متصل میشوند.
به همین دلیل، هر مدار نشاندهنده یک منطقه یا زون (Zone) است و تابلو در صورت دریافت هشدار تنها میتواند مشخص کند حریق در کدام منطقه اتفاق افتاده، نه در کدام تجهیز.
ساختمان به چندین زون تقسیم میشود و تجهیزات مربوط به هر زون در قالب یک مدار به تابلو متصل هستند.
وقتی یکی از دتکتورها یا شستیها فعال شود، تابلو اعلام حریق همان زون روشن شده و هشدار فعال میشود.
ویژگیهای کلیدی سیستم متعارف:
اتصال تجهیزات بهصورت شعاعی (شاخهای)
استفاده از مقاومت انتهای خط (EOL) برای پایش جریان
نمایش هشدار بهصورت زون (نه تجهیز دقیق)
مناسب برای فضاهای کوچک تا متوسط
هزینه نصب و تجهیزات نسبتاً اقتصادی
تفاوت اصلی این دو سیستم در تابلو کنترل مرکزی و نوع ارتباط با دتکتورها است.
تابلو فقط زون را مشخص میکند
مدارها بهصورت شعاعی هستند
تجهیزات آدرس ندارند
مناسب ساختمانهای کوچک و پروژههای کمهزینه
هر تجهیز دارای آدرس منحصر بهفرد است
محل دقیق حریق روی نمایشگر تابلو مشخص میشود
اتصال تجهیزات بهصورت حلقهای (Loop)
مناسب ساختمانهای بزرگ و حساس
در سیستم اعلام حریق متعارف، زون واحد اصلی تقسیمبندی است.
تابلوهای متعارف از یک زون آغاز میشوند و تعداد زونها معمولاً بهصورت زوج اضافه میشود:
2 زون – 4 زون – 6 زون – 8 زون – 12 زون – 24 زون – حتی تا 48 زون
هرچه تعداد زونها بیشتر باشد، پوششدهی و کنترل بخشهای مختلف ساختمان دقیقتر انجام میشود، هرچند همچنان محل دقیق تجهیز فعال تشخیص داده نمیشود.
سیستمهای اعلام حریق چه در نوع دیجیتال (آدرسپذیر) و چه متعارف (آنالوگ)، در برندهای مختلف و با قابلیتهای گوناگون تولید میشوند. هنگام انتخاب هر یک از این سیستمها، باید مواردی مانند:
مساحت ساختمان
نوع کاربری (مسکونی، اداری، صنعتی)
تعداد طبقات
حجم تجهیزات مورد نیاز
حساسیت و اهمیت پروژه
بودجه در دسترس
در نظر گرفته شود تا مناسبترین انتخاب انجام شود.